UA-87751611-1
Welkom De Stichting De Toren Klokken Foto/Video Contact/Vacatures Donateur Nieuws Sponsors Links De klokken
© 2016 - Klokkenluidersgilde Vianen

De klokken

Ter hoogte van de galmgaten staat de beiaard en daaronder hangen de luidklokken. De oostelijke klok (aan de kant van de kerk) is de oudste. Het is een klok uit 1593. Hij werd gegoten door Thomas Both. Thomas Both had al eerder werk afgeleverd in Vianen. Vóór het begin van de tachtigjarige oorlog, rond 1566, het jaar van de aanbieding van het Smeekschrift de Edelen en de Beeldenstorm, zagen Hendrik van Brederode en Willem van Oranje de bui al aankomen en Willem bestelde voor Hendrik een aantal kanonnen om Vianen te kunnen verdedigen: bij Thomas Both. Op elke klok hoort een spreuk te staan, dus ook op deze: AL MIJN GHELUYT VROUCH ENDE SPAEDE SIJN VERMAEN VAN GODS WELDADE THOMAS BOTH ME FECIT 1593   Vaak staat er op een klok een naam van een persoon of bedrijf met daarachter de uitdrukking “me fecit”. Dit is Latijn en betekent “heeft me gemaakt”. Dit wordt dan gevolgd door het jaartal waarin de klok is gegoten.   Gewicht: ± 1500 kg Slagtoon: Dis Gieter: Thomas Both Jaar: 1593 De klok die in het midden hangt is de jongste. Het is de vervanger en een exacte kopie van een andere klok van Thomas Both, ook uit 1593. Het origineel is gebarsten en staat beneden in de kerk. Ook hier een spreuk op de band: ICK SLAE NA DEN TIJT DE URE VREUCHT OF STRIJT DANCKT GODT MIT VLIJDT DYE T WERCK GEBENEDIJT THOMAS BOTH ME FECIT 1593"   Gewicht: ± 2200 kg Slagtoon: Cis Gieter: Eijsbouts Jaar: 1989 De meest westelijke klok (aan de kant van de Voorstraat) dateert uit 1950. Het is de vervanger van een klok uit 1758 die de oorlog niet heeft overleefd. Op de band staat vermeld: FIRMA GEBR. VAN BERGEN TE MIDWOLDA ME FECIT A.D. 1950   En op de mantel: DEZE KLOK VERVANGT DIE VAN 1758 WELKE IN 1944 DOOR DE VYAND VOOR OORLOGSDOELEINDEN WERD WEGGEHAALD   Daaronder het stadswapen van Vianen met de tekst: STAD VIANEN   Die klok uit 1758 was de vervanger van een derde klok van Thomas Both. Die was rond 1745 gebarsten en werd omgemolten tot een nieuwe klok.   Gewicht: ± 900 kg Slagtoon: Fis Gieter: Gebr. van Bergen, Midwolda Jaar: 1950   De verdwenen klok was gegoten door Pieter Seest in Amsterdam. De tekst op dez klok luidde: ME FECIT PIETER SEEST AMSTELODAM ANNO 1758   Aan de zuidzijde waren vier wapens aangebracht. Bovenaan het wapen van Vianen met als onderschrift: STAD VIANEN. Links midden een wapen met als onderschrift: JACOB CAMBIER OUD BURGEMEESTER EN THESAURIER. Rechts midden een wapen met als onderschrift: Mr. MELCHIOR GERARD VAN RIETVELD SCHEPENBURGEMEESTER. Onderaan een wapen met als bijbehorende tekst: GERARD VAN DER HOEVEN STADSBURGEMEESTER ’S LANDS VIANEN.   Gewicht: onbekend Slagtoon: onbekend Gieter: Pieter Seest, Amsterdam Jaar: 1758   In 1941 werd door de Duitse bezetters besloten dat voorwerpen van koper, lood en nikkel ingeleverd moesten worden. Kunstvoorwerpen en klokken vielen voorlopig buiten deze regeling. In Vianen werd er niet erg enthousiast aan meegewerkt. Het ingeleverde metaal in heel Vianen vertegenwoordigde een waarde van slechts ongeveer fl. 160,=, naar huidige maatstaven omgerekend is dat ongeveer € 1000,=. In 1942 kwam er een nieuwe verordening. Ook klokken moesten er nu aan geloven. Er werd nog wel een uitzondering gemaakt voor klokken van vóór 1500 en bijzondere klokken zoals bijvoorbeeld Hemonie-klokken (zoals er een in de Lekpoort hangt). Op 3, 4 en 5 februari 1943 werden de Viaanse klokken uit de toren gehaald en afgevoerd naar de centrale opslagplaats in Spijk bij Leerdam. In 1945 werd bekend dat de twee oudste klokken zich nog op de opslagplaats bevonden. De kleine (oostelijke) klok werd op 21 februari 1946 voor het eerste weer geluid. De grote (middelste) klok werd bij de Rotterdamse Droogdok Maatschappij gelast (een oude barst was weer gaan opspelen). Op 27 augustus 1946 heeft die klok voor eerst weer geluid. Maar de oude barst maakte het noodzakelijk de klok te vervangen. In 1989 werd door de firma Eijsbouts een replica van de klok gemaakt. Het is een vrijwel exacte kopie, met als extra tekst EIJSBOUTS ASTENSIS ME FECIT ANNO MXMLXXIX.

De Beiaard

  Boven de grote klokken hangt de (naoorlogse) beiaard. Deze beiaard kan met de hand (vuist) worden bespeeld, maar sinds 1998 is er een speciale computer die elk kwartier een deuntje laat horen. Vóór de computer was er een mechanische voorzienig die werkte met een metalen trommel met pinnetjes die in gaatjes in een rol ‘papier’ vielen en aldus de klokken in werking stelden.
Klokken